Toegankelijkheid

Apple’s Toegankelijkheidslezer: de ultieme oplossing?

Toegankelijkheidslezer

Websites lezen, lange artikelen volgen of een document bekijken: voor mensen die slechtziend zijn, is dat lang niet altijd vanzelfsprekend. Met de Toegankelijkheidslezer biedt Apple sinds 2025 een bijzonder praktische oplossing. Deze functie maakt teksten niet alleen beter leesbaar, maar kan ze ook voorlezen. En dat werkt op de iPhone, iPad én Mac.

De Toegankelijkheidslezer / Accessibility Reader

De voorgaande artikelen die op Digiplace zijn gepubliceerd ben ik uitgebreid ingegaan op de voordelen van de Safari reader en de mogelijkheid om teksten op je scherm voor te laten lezen. Maar inmiddels zijn er nog betere opties beschikbaar gekomen. . De functie die ik bijzonder ben gaan waarderen, is de zgn Toegankelijkheidslezer, door Apple oorspronkelijk aangekondigd onder de Engelse naam Accessibility Reader.

Op 13 mei 2025 kondigde Apple een reeks nieuwe toegankelijkheidsfuncties aan. Een daarvan was Accessibility Reader, een volledig nieuwe leesmodus voor mensen met een visuele beperking, dyslexie of andere problemen bij het lezen van teksten. De functie werd beschikbaar met de nieuwe generatie besturingssystemen van Apple in het najaar van 2025: iOS 26, iPadOS 26 en macOS Tahoe 26.

Wat deze introductie bijzonder maakte, was dat Apple niet simpelweg een bestaande vergrotingsfunctie verbeterde. Het bedrijf ontwikkelde een leesomgeving die op verschillende apparaten en vanuit uiteenlopende apps gebruikt kan worden. Het uitgangspunt is eenvoudig: de gebruiker moet zelf kunnen bepalen hoe een tekst wordt weergegeven en of deze wordt voorgelezen.

Wat doet de Toegankelijkheidslezer precies?

Stel je voor dat je op een website een interessant artikel tegenkomt. De tekst is klein, de regels staan dicht op elkaar en rondom het artikel bevinden zich menu’s, advertenties en allerlei andere onderdelen die de aandacht afleiden.

Voor iemand met een visuele beperking kan zo’n pagina behoorlijk vermoeiend zijn. Met de Toegankelijkheidslezer kun je de beschikbare tekst in een afzonderlijke, schermvullende leesomgeving weergeven. Daarbij kun je onder meer:

  • De letters aanzienlijk vergroten.
  • Een beter leesbaar lettertype kiezen.
  • De afstand tussen regels en letters aanpassen.
  • De kleuren van tekst en achtergrond veranderen.
  • Tekst laten voorlezen met een computerstem.
  • De leessnelheid aanpassen aan je eigen voorkeur.
  • De aandacht richten op de tekst, zonder voortdurend te worden afgeleid door de oorspronkelijke paginaopmaak.

Dat laatste vind ik persoonlijk een belangrijk voordeel. Het gaat niet alleen om grotere letters, maar om een veel rustiger manier van lezen. En hoewel het in mijn ervaring bijna overal goed gaat, geeft niet iedere website of app even goede resultaten. Dat hangt onder meer af van de manier waarop de oorspronkelijke tekst beschikbaar wordt gesteld.

toegankelijkheidslezer

Lezen én luisteren

Een van de prettigste eigenschappen van de Toegankelijkheidslezer is dat je kunt kiezen tussen zelf lezen en luisteren. Soms wil ik bijvoorbeeld een artikel gewoon met vergrote letters bekijken. Op andere momenten is het veel comfortabeler om de tekst te laten voorlezen.

Je kunt bovendien zelf bepalen welke stem je gebruikt en hoe snel er wordt gesproken. Met de afspeelknop start je het voorlezen en kun je het ook weer pauzeren. Dat maakt de functie bijzonder geschikt voor langere artikelen, nieuwsberichten en andere teksten waarbij je niet voortdurend naar het scherm wilt kijken.

Het grote voordeel is dat je geen aparte voorleesapp hoeft te installeren. De voorziening maakt deel uit van het besturingssysteem van Apple.

De Toegankelijkheidslezer instellen op je iPhone

Op de iPhone is de functie eenvoudig te activeren.

  1. Open de app Instellingen.
  2. Ga naar Toegankelijkheid.
  3. Kies Lezen en spreken.
  4. Schakel Toegankelijkheidslezer in.
  5. Stel eventueel in dat de tekst automatisch wordt voorgelezen.

Vervolgens is het handig om een snelkoppeling te maken. Ga daarvoor terug naar Instellingen → Toegankelijkheid → Activeringsknop en selecteer Toegankelijkheidslezer.
Op een iPhone met een zijknop kun je de functie vervolgens doorgaans starten door drie keer snel op die knop te drukken. Dat is erg handig: je hoeft niet telkens opnieuw door allerlei instellingen te navigeren. Wanneer je meerdere functies aan de activeringsknop hebt gekoppeld, verschijnt er eerst een keuzemenu.

De Toegankelijkheidslezer op de iPad

Op de iPad werkt de functie vrijwel hetzelfde als op de iPhone.

Je opent Instellingen → Toegankelijkheid → Lezen en spreken en schakelt de Toegankelijkheidslezer in. Daarna kun je onder Toegankelijkheid → Activeringsknop de Toegankelijkheidslezer selecteren. Op een iPad zonder thuisknop druk je drie keer snel op de bovenste knop om de ingestelde toegankelijkheidsfunctie te activeren.

Zelf gebruik ik een iPad met een scherm van 13 inch. Dat grote scherm is voor mij handig omdat ik de tekst flink kan vergroten zonder dat er meteen heel weinig tekst zichtbaar blijft.

Op de Mac: snel starten met het toetsenbord

Ook op de Mac is de Toegankelijkheidslezer beschikbaar. Hier vind ik vooral de bediening via het toetsenbord erg praktisch.

Je schakelt de functie als volgt in:

  1. Open het Apple-menu en kies Systeeminstellingen.
  2. Selecteer Toegankelijkheid.
  3. Klik op Lezen en spreken.
  4. Schakel Toegankelijkheidslezer in.
  5. Gebruik eventueel de informatieknop om de instellingen en toetscombinatie aan te passen.

De standaardtoetscombinatie voor het openen van de Toegankelijkheidslezer is Command + Escape. Je kunt deze combinatie naar eigen voorkeur wijzigen. Zelf vind ik het vooral prettig dat ik niet eerst met de muis naar allerlei kleine knoppen hoef te zoeken. Ik open een artikel, gebruik de toetscombinatie en kan vervolgens met de afspeelknop de tekst laten voorlezen.

Een belangrijk verschil: Option + Escape

Er bestaat op de Mac nog een andere handige toetscombinatie: Option + Escape. Deze combinatie wordt standaard gebruikt voor de functie waarmee geselecteerde tekst wordt uitgesproken. Dat is niet precies hetzelfde als het openen van de Toegankelijkheidslezer. Bij geselecteerde tekst kun je daarmee onmiddellijk het voorlezen starten. Voor het openen van de volledige leesomgeving gebruik je standaard Command + Escape. Beide functies vullen elkaar uitstekend aan.

De weergave aanpassen aan je persoonlijke voorkeuren

Niet iedere slechtziende heeft dezelfde behoeften. Sommige mensen lezen het prettigst met zwarte letters op een witte achtergrond, terwijl anderen juist veel baat hebben bij witte of lichtgekleurde letters op een donkere achtergrond. De Toegankelijkheidslezer biedt daarom verschillende mogelijkheden om de weergave persoonlijk aan te passen.

Denk bijvoorbeeld aan grotere letters, een ander lettertype, meer ruimte tussen de regels of een kleurcombinatie met een sterker contrast.

Mijn advies is om vooral rustig te experimenteren. Een instelling die voor de ene gebruiker uitstekend werkt, kan voor iemand anders juist onprettig zijn. Zelf vind ik het belangrijk dat de tekst voldoende groot is en dat de regels niet te dicht op elkaar staan. Dat maakt het lezen iets eenvoudiger. Daarbij maak ik overigens ook nog wel gebruik van de optie zoomen.

Ook gedrukte teksten lezen met Vergrootglas

De mogelijkheden beperken zich niet tot websites of digitale documenten. Apple heeft de Toegankelijkheidslezer namelijk ook geïntegreerd in de app Vergrootglas.

Daarmee kun je bijvoorbeeld de camera van je iPhone of iPad richten op een brief, een pagina uit een boek of een menukaart in een restaurant. Wanneer de tekst door Vergrootglas wordt herkend, kun je deze in een beter leesbare vorm laten weergeven of laten voorlezen.

Dat is bijzonder nuttig voor mensen die moeite hebben met kleine gedrukte letters.

Wat is het verschil met VoiceOver en de Safari-reader?

Apple biedt al veel langer verschillende toegankelijkheidsfuncties. Daardoor kunnen de namen soms verwarrend zijn.

VoiceOver is een volledige schermlezer die beschrijft wat er op het scherm gebeurt en waarmee je ook het apparaat kunt bedienen. Deze functie is vooral belangrijk voor blinde gebruikers en mensen met een ernstige visuele beperking.

De Safari-lezer is een functie van de browser Safari. Daarmee kun je een webartikel in een rustigere opmaak bekijken, zonder veel van de oorspronkelijke paginaonderdelen.

De Toegankelijkheidslezer gaat een stap verder doordat deze als systeemfunctie op verschillende plaatsen beschikbaar is, met uitgebreide instellingen voor tekstweergave en voorlezen.

Voor mij is de Toegankelijkheidslezer vooral aantrekkelijk omdat ik niet voortdurend alle onderdelen van mijn apparaat hoef te laten uitspreken. Ik wil gewoon een tekst kunnen lezen of beluisteren wanneer ik daar behoefte aan heb.

Mijn ervaringen en conclusie

De Toegankelijkheidslezer is wat mij betreft een bijzonder geslaagde toevoeging aan de toegankelijkheidsvoorzieningen van Apple. Vooral de combinatie van een rustige tekstweergave, uitgebreide mogelijkheden om letters en kleuren aan te passen en de eenvoudige voorleesfunctie maakt deze voorziening waardevol.

Op de Mac waardeer ik de snelle bediening via het toetsenbord. Op de iPad geniet ik vooral van het grote scherm en de mogelijkheid om met een paar handelingen een lange tekst comfortabel te beluisteren.

Natuurlijk is niet iedere website perfect geschikt voor de Toegankelijkheidslezer. Maar voor veel artikelen en documenten biedt de functie een aanzienlijke verbetering.

Mijn advies aan iedereen die moeite heeft met het lezen van teksten op een Apple-apparaat: probeer de Toegankelijkheidslezer eens uit. Het kan een wereld van verschil maken.

Meer informatie

Safari Reader: Lezen zonder afleiding

Voor mensen met een visuele beperking of concentratieproblemen is het lezen van webpagina’s soms een uitdaging. Apple’s Safari-browser heeft hiervoor een handige oplossing: de Reader-weergave. Deze functie verwijdert alle afleidende elementen zoals advertenties, zijbalken en knipperende animaties, zodat alleen de kern van de tekst overblijft – overzichtelijk en makkelijk leesbaar.

De combinatie van Reader + VoiceOver of Spraakondersteuning is hierbij ideaal. Door de versimpelde weergave wordt de tekst sneller en zonder onderbrekingen voorgelzen.

Op Digiplace lees je hoe je deze functie gebruikt, zowel op een Mac als op een iPhone.

Wat doet de Safari Reader?

Safari Reader-weergave zorgt ervoor dat je alleen de hoofdinhoud van een artikel ziet. Denk dan aan:

  • Grotere, aanpasbare tekst
  • Eenvoudige lay-out
  • Geen advertenties of pop-ups
  • Donkere modus mogelijk
  • Makkelijker voor schermlezers (zoals VoiceOver)

Reader gebruiken op een Apple Mac (macOS)

Zo activeer je de Reader-weergave:

  • Open Safari en ga naar een artikel of blogpost.
  • Wacht tot de pagina volledig is geladen.
  • Kijk in de adresbalk bovenin. Als Reader beschikbaar is, verschijnt er een icoon met vier lijntjes (tekstregels) aan de rechterkant van de URL.
  • Klik op dat icoon om Reader te activeren.
Safari reader activeren

Je ziet vervolgens dan de vereenvoudigde versie van het artikel. En als je vervolgens n og een keer op dat icoontje klikt (in de reader weergave) dan kan je instellen hoe je de reader wil vormgeven. Je kiest dan voor een prettig lettertype en achtergrondkleur. Ook kan je ervoor kiezen om de letters groter weer te geven. Zie daarvoor onderstaande afbeeldingen.

Automatisch Reader activeren:

Wil je altijd automatisch de Reader-modus op bepaalde websites? Dat is eenvoudig te regelen:

  • Ga eerst naar de Reader versie van een pagina
  • klik dan weer op het readericcontje en klik dan onderaan op website-instellingen
  • Vink ‘Gebruik Reader automatisch op [website]’ aan.

Reader gebruiken op een iPhone

Zo schakel je Reader in op je iPhone of iPad:

  1. Open Safari op je iPhone of iPad
  2. Navigeer naar een artikel of blog.
  3. Zodra de pagina is geladen, zie je links in de adresbalk het Reader-icoon (vier horizontale streepjes).
  4. Tik op dit icoon en klik op de button TOON READER om Reader te activeren.
  5. Let op: voor je op die button TOON READER klikt zie je ook nog een andere topei staan. Met die optie LUISTER NAAR PAGINA wordt die pagina voor jou voorgelezen. Handig nietwaar?

Tot slot

De Safari Reader-functie is een krachtig hulpmiddel die lezen op internet veel toegankelijker maakt. Of je nu een rustige leeservaring zoekt, last hebt van drukke websites, of een visuele beperking hebt: deze functie kan echt het verschil maken.

Probeer het eens uit, en ontdek hoeveel prettiger en rustiger lezen op het web kan zijn!

Zoomen op je Apple apparaat

Via de optie TOEGANKELIJKHEID kan je informatie op je scherm vergroten om de leesbaarheid te verbeteren. Een eenvoudige manier om dat te regelen op je Apple computer gaat als volgt:

Zoomen (en er naar luisteren) op je Apple computer

Ga naar INSTELLINGEN -> TOEGANKELIJKHEID -> ZOOMEN

Er verschijnt dan een nieuw scherm en daaarin staan meerdere opties beschikbaar.. Zo kan je kiezen voor het instellen van een toetscombinatie. Of je kiest de optie om je touchpad te gebruiken om in te zoomen. Erg handig is de combinatie van een speciale toets in combinatie met je scrollgebraar oo je muis. In de afbeelding hieronder is de CONTROL toets hiervoor gebruikt.

Inzoomen is nu niets anders dan die toets ingedrukt houden en tegelijkertijd met je vinger over je Apple Magic muis naar boven en beneden vegen. Of je gebruikt een scrollwieltje als je een ander type muis gebruikt.

Zoomen en uitspreken

Je kan die zoomfunctie ook nog uitbreiden met een spraakfunctie. Als je inzoomt en met je muis op een tekst klikt wordt die tekst vervolgens voor je voorgelezen. Daarvoor ga je weer naar INSTELLINGEN->TOEGANKELIJKHEID en klikt dan vervolgens op GESPROKEN MATERIAAL.

Er verschijnt dan een nieuw venster. Activeer daarin “SPREEK ONDERDEEL O NDER DE AANWIJZER UIT” en klik daarna op de kleine letter i daarachter. Maak daarin je keuze kenbaar of je altijd alles wil uitsspreken onder je aanwijzer óf alleen als je bent ingezoomd.

Zoomen (en ernaar luisteren) op je iPhone en/of iPad

Ook op je iPhone en/of iPad kan je via TOEGANKELIJKHEID->ZOOMEN. eenvoudig inzoomen. Door die functie aan te zetten kan je ten eerste kiezen om door met 3 vingers op het scherm te tikken het inzoomen te activeren. Een andere heel handige mogelijkheid is om gebruik te maken van de zoomregelaar die je ook op dat scherm kan aanzetten. Op de onderstaande afbeelding zie je die zoomregelaar rechts benden in het geel boven het scherm zweven.

Die zoomrelegaar kan je ook gebruiken om tekst uit spreken. Dubbelklik na de gemaakte instellingen op die zboomregelaar en tik vervolgens op de tekst die je wil laten voorlezen.

Tot slot nog een handige tip. Want die zoomregelaar zweeft altijd boven je scherm. En niet altijd op de meest handige plek. Daarom is het goed om te weten dat je die ZOOM functie heel snel kan aan- of uitzetten.

Snel je ZOM aan of uit zetten met de Activeringsknop

Ga daarvoor weer naar INSTELLINGEN -> TOEGANKELIJKHEID en scroll dan naar beneden. Bijna helemaal. onderaan staat de functie ACTIVERINGSKNOP. Als je daar op klikt kies je vervolgens voor ZOOMEN in de daar aangeboden lijst. Als je dan snel 3 x klikt op je aan/uit knop zet je die zoom functie aan of uit. Op de meest moderne iPhone kan je daarvoor ook de speciale functieknop voor instellen.

Dicteren

Het is eenvoudig om tekst te dicteren op een Apple computer. Er zijn meerdere mogelijkheden beschikbaar. Dit is een van de makkelijkste manieren:

Dicteerfunctie op je Mac

Ga naar SYSTEEMINSTELINGEN en, kies voor TOETSENBORD. Daar aangekomen scroll je naar beneden tot je de DICTEERFUNCTIE tegenkomt. Activeer die functie en stel daaronder jouw voorkeuren in.

Gebruik vervolgens de ingestelde toetscombinatie als je op een tekstinvoer veld bent aangekomen. Zo kan je eenvoudig een e-mail dicteren, of een website bericht schrijven. Leestekens die je uitspreekt worden dan keurig meegenomen. Het werkt verrassend goed en betrouwbaar.

Dicteren op je iPhone / iPad

Om tekst te dicteren op een iPhone, ga je naar Instellingen > Algemeen > Toetsenbord en schakel je ‘Schakel dicteerfunctie in’ in. Vervolgens kun je, wanneer het toetsenbord verschijnt in een app, op het microfoon-icoon tikken om te beginnen met dicteren.

Content op je Apple Mac laten voorlezen

Met de functie TOEGANKELIJKHEID kan je ervoor zorgen dat tekst op je scherm wordt voorgelezen. Dit werkt erg prettig bij het voorlezen van documenten en e-mails. Op mijn Apple Mac Mini heb ik dat als volgt ingesteld:

  • Ga naar Systeeminstellingen
  • Zoek daarin naar de functie TOEGANKELIJKHEID
  • Klik in het onderdeel ZIEN vervolgens op Gesproken materiaal
  • Activeer vervolgens de functie “Spreek selectie uit“. en klikt vervolgens op de i daar achter

  • In het nieuwe venster wat dan verschijnt kies je een toetscombinatie (OPTION & ESCAPE).De andere instellingen zijn uiteraard naar eigen voorkeur in te stellen.
Afbeelding van de Apple Option toets

Gesproken materiaal op je iPhone en/of iPad

Tot slot: deze functie is ook op je iPhone en iPad in te stellen. Daarvoor ga je ook via instellingen naar TOEGANKELIJKHEID en kiest daar bij het onderdeel ZIEN ook voor GESPROKEN MATERIAAL. Vervolgens kies je voor het activeren van de zgn. SPRAAKREGELAAR,