Apple’s Toegankelijkheidslezer: de ultieme oplossing?
Websites lezen, lange artikelen volgen of een document bekijken: voor mensen die slechtziend zijn, is dat lang niet altijd vanzelfsprekend. Met de Toegankelijkheidslezer biedt Apple sinds 2025 een bijzonder praktische oplossing. Deze functie maakt teksten niet alleen beter leesbaar, maar kan ze ook voorlezen. En dat werkt op de iPhone, iPad én Mac.
De Toegankelijkheidslezer / Accessibility Reader
De voorgaande artikelen die op Digiplace zijn gepubliceerd ben ik uitgebreid ingegaan op de voordelen van de Safari reader en de mogelijkheid om teksten op je scherm voor te laten lezen. Maar inmiddels zijn er nog betere opties beschikbaar gekomen. . De functie die ik bijzonder ben gaan waarderen, is de zgn Toegankelijkheidslezer, door Apple oorspronkelijk aangekondigd onder de Engelse naam Accessibility Reader.
Op 13 mei 2025 kondigde Apple een reeks nieuwe toegankelijkheidsfuncties aan. Een daarvan was Accessibility Reader, een volledig nieuwe leesmodus voor mensen met een visuele beperking, dyslexie of andere problemen bij het lezen van teksten. De functie werd beschikbaar met de nieuwe generatie besturingssystemen van Apple in het najaar van 2025: iOS 26, iPadOS 26 en macOS Tahoe 26.
Wat deze introductie bijzonder maakte, was dat Apple niet simpelweg een bestaande vergrotingsfunctie verbeterde. Het bedrijf ontwikkelde een leesomgeving die op verschillende apparaten en vanuit uiteenlopende apps gebruikt kan worden. Het uitgangspunt is eenvoudig: de gebruiker moet zelf kunnen bepalen hoe een tekst wordt weergegeven en of deze wordt voorgelezen.
Wat doet de Toegankelijkheidslezer precies?
Stel je voor dat je op een website een interessant artikel tegenkomt. De tekst is klein, de regels staan dicht op elkaar en rondom het artikel bevinden zich menu’s, advertenties en allerlei andere onderdelen die de aandacht afleiden.
Voor iemand met een visuele beperking kan zo’n pagina behoorlijk vermoeiend zijn. Met de Toegankelijkheidslezer kun je de beschikbare tekst in een afzonderlijke, schermvullende leesomgeving weergeven. Daarbij kun je onder meer:
- De letters aanzienlijk vergroten.
- Een beter leesbaar lettertype kiezen.
- De afstand tussen regels en letters aanpassen.
- De kleuren van tekst en achtergrond veranderen.
- Tekst laten voorlezen met een computerstem.
- De leessnelheid aanpassen aan je eigen voorkeur.
- De aandacht richten op de tekst, zonder voortdurend te worden afgeleid door de oorspronkelijke paginaopmaak.
Dat laatste vind ik persoonlijk een belangrijk voordeel. Het gaat niet alleen om grotere letters, maar om een veel rustiger manier van lezen. En hoewel het in mijn ervaring bijna overal goed gaat, geeft niet iedere website of app even goede resultaten. Dat hangt onder meer af van de manier waarop de oorspronkelijke tekst beschikbaar wordt gesteld.

Lezen én luisteren
Een van de prettigste eigenschappen van de Toegankelijkheidslezer is dat je kunt kiezen tussen zelf lezen en luisteren. Soms wil ik bijvoorbeeld een artikel gewoon met vergrote letters bekijken. Op andere momenten is het veel comfortabeler om de tekst te laten voorlezen.
Je kunt bovendien zelf bepalen welke stem je gebruikt en hoe snel er wordt gesproken. Met de afspeelknop start je het voorlezen en kun je het ook weer pauzeren. Dat maakt de functie bijzonder geschikt voor langere artikelen, nieuwsberichten en andere teksten waarbij je niet voortdurend naar het scherm wilt kijken.
Het grote voordeel is dat je geen aparte voorleesapp hoeft te installeren. De voorziening maakt deel uit van het besturingssysteem van Apple.
De Toegankelijkheidslezer instellen op je iPhone
Op de iPhone is de functie eenvoudig te activeren.
- Open de app Instellingen.
- Ga naar Toegankelijkheid.
- Kies Lezen en spreken.
- Schakel Toegankelijkheidslezer in.
- Stel eventueel in dat de tekst automatisch wordt voorgelezen.
Vervolgens is het handig om een snelkoppeling te maken. Ga daarvoor terug naar Instellingen → Toegankelijkheid → Activeringsknop en selecteer Toegankelijkheidslezer.
Op een iPhone met een zijknop kun je de functie vervolgens doorgaans starten door drie keer snel op die knop te drukken. Dat is erg handig: je hoeft niet telkens opnieuw door allerlei instellingen te navigeren. Wanneer je meerdere functies aan de activeringsknop hebt gekoppeld, verschijnt er eerst een keuzemenu.
De Toegankelijkheidslezer op de iPad
Op de iPad werkt de functie vrijwel hetzelfde als op de iPhone.
Je opent Instellingen → Toegankelijkheid → Lezen en spreken en schakelt de Toegankelijkheidslezer in. Daarna kun je onder Toegankelijkheid → Activeringsknop de Toegankelijkheidslezer selecteren. Op een iPad zonder thuisknop druk je drie keer snel op de bovenste knop om de ingestelde toegankelijkheidsfunctie te activeren.
Zelf gebruik ik een iPad met een scherm van 13 inch. Dat grote scherm is voor mij handig omdat ik de tekst flink kan vergroten zonder dat er meteen heel weinig tekst zichtbaar blijft.
Op de Mac: snel starten met het toetsenbord
Ook op de Mac is de Toegankelijkheidslezer beschikbaar. Hier vind ik vooral de bediening via het toetsenbord erg praktisch.
Je schakelt de functie als volgt in:
- Open het Apple-menu en kies Systeeminstellingen.
- Selecteer Toegankelijkheid.
- Klik op Lezen en spreken.
- Schakel Toegankelijkheidslezer in.
- Gebruik eventueel de informatieknop om de instellingen en toetscombinatie aan te passen.
De standaardtoetscombinatie voor het openen van de Toegankelijkheidslezer is Command + Escape. Je kunt deze combinatie naar eigen voorkeur wijzigen. Zelf vind ik het vooral prettig dat ik niet eerst met de muis naar allerlei kleine knoppen hoef te zoeken. Ik open een artikel, gebruik de toetscombinatie en kan vervolgens met de afspeelknop de tekst laten voorlezen.
Een belangrijk verschil: Option + Escape
Er bestaat op de Mac nog een andere handige toetscombinatie: Option + Escape. Deze combinatie wordt standaard gebruikt voor de functie waarmee geselecteerde tekst wordt uitgesproken. Dat is niet precies hetzelfde als het openen van de Toegankelijkheidslezer. Bij geselecteerde tekst kun je daarmee onmiddellijk het voorlezen starten. Voor het openen van de volledige leesomgeving gebruik je standaard Command + Escape. Beide functies vullen elkaar uitstekend aan.
De weergave aanpassen aan je persoonlijke voorkeuren
Niet iedere slechtziende heeft dezelfde behoeften. Sommige mensen lezen het prettigst met zwarte letters op een witte achtergrond, terwijl anderen juist veel baat hebben bij witte of lichtgekleurde letters op een donkere achtergrond. De Toegankelijkheidslezer biedt daarom verschillende mogelijkheden om de weergave persoonlijk aan te passen.
Denk bijvoorbeeld aan grotere letters, een ander lettertype, meer ruimte tussen de regels of een kleurcombinatie met een sterker contrast.
Mijn advies is om vooral rustig te experimenteren. Een instelling die voor de ene gebruiker uitstekend werkt, kan voor iemand anders juist onprettig zijn. Zelf vind ik het belangrijk dat de tekst voldoende groot is en dat de regels niet te dicht op elkaar staan. Dat maakt het lezen iets eenvoudiger. Daarbij maak ik overigens ook nog wel gebruik van de optie zoomen.
Ook gedrukte teksten lezen met Vergrootglas
De mogelijkheden beperken zich niet tot websites of digitale documenten. Apple heeft de Toegankelijkheidslezer namelijk ook geïntegreerd in de app Vergrootglas.
Daarmee kun je bijvoorbeeld de camera van je iPhone of iPad richten op een brief, een pagina uit een boek of een menukaart in een restaurant. Wanneer de tekst door Vergrootglas wordt herkend, kun je deze in een beter leesbare vorm laten weergeven of laten voorlezen.
Dat is bijzonder nuttig voor mensen die moeite hebben met kleine gedrukte letters.
Wat is het verschil met VoiceOver en de Safari-reader?
Apple biedt al veel langer verschillende toegankelijkheidsfuncties. Daardoor kunnen de namen soms verwarrend zijn.
VoiceOver is een volledige schermlezer die beschrijft wat er op het scherm gebeurt en waarmee je ook het apparaat kunt bedienen. Deze functie is vooral belangrijk voor blinde gebruikers en mensen met een ernstige visuele beperking.
De Safari-lezer is een functie van de browser Safari. Daarmee kun je een webartikel in een rustigere opmaak bekijken, zonder veel van de oorspronkelijke paginaonderdelen.
De Toegankelijkheidslezer gaat een stap verder doordat deze als systeemfunctie op verschillende plaatsen beschikbaar is, met uitgebreide instellingen voor tekstweergave en voorlezen.
Voor mij is de Toegankelijkheidslezer vooral aantrekkelijk omdat ik niet voortdurend alle onderdelen van mijn apparaat hoef te laten uitspreken. Ik wil gewoon een tekst kunnen lezen of beluisteren wanneer ik daar behoefte aan heb.
Mijn ervaringen en conclusie
De Toegankelijkheidslezer is wat mij betreft een bijzonder geslaagde toevoeging aan de toegankelijkheidsvoorzieningen van Apple. Vooral de combinatie van een rustige tekstweergave, uitgebreide mogelijkheden om letters en kleuren aan te passen en de eenvoudige voorleesfunctie maakt deze voorziening waardevol.
Op de Mac waardeer ik de snelle bediening via het toetsenbord. Op de iPad geniet ik vooral van het grote scherm en de mogelijkheid om met een paar handelingen een lange tekst comfortabel te beluisteren.
Natuurlijk is niet iedere website perfect geschikt voor de Toegankelijkheidslezer. Maar voor veel artikelen en documenten biedt de functie een aanzienlijke verbetering.
Mijn advies aan iedereen die moeite heeft met het lezen van teksten op een Apple-apparaat: probeer de Toegankelijkheidslezer eens uit. Het kan een wereld van verschil maken.



















