Ubuntu

Wayland onder Ubuntu 21.04

Ubuntu? Ja…Ubuntu. Natuurlijk, ik heb het afgelopen jaar met veel plezier gewerkt onder KDE NEON. Oftewel, de nieuwste KDE PLASMA op een basis van Ubuntu 20.04 LTS. Waarom dan nu weer iets schrijven over Ubuntu?

FRACTIONAL SCALING

Daarvoor moet ik terug naar de oorzaak om over te stappen van Ubuntu (GNOME) naar KDE NEON (PLASMA). Dat had vooral te maken met problemen die ik ondervond met het zgn. fractional scaling. Schalen naar 200% ging prima, maar schalen naar bijv. 150% of 175% gaf vervelende problemen. Ten eerste een hoger CPU gebruik. En een slechtere grafische perfomance en het vreemde probleem dat de schermresolutie lineair mee veranderde met het percentage van de schaling. Een standaard 4 K scherm werd dan bij 150% dus 5760×3240 pixels. Onzin natuurlijk en het leverde bij een screenshot vreselijk grote bestanden op. Een PLASMA desktop doet dat gewoon heel veel beter. En als je dan aan het spelen bent met nieuw speelgoed is het een heerlijke ontdekkingstocht die mij ook best veel heeft gebracht.

WAYLAND

Maar Ubuntu 21.04 komt nu standaar met de Wayland ipv X11. En straks komt Ubuntu 21.10 ook standaard met Wayland als je gebruik maakt van een officiele nvidia driver. Op dit moment moet je met Nouveau werken.

Wayland is in theorie een veel betere oplossing dan het oeroude X11 concept. Het gemis (voor dit moment) aan de NVIDIA driver is niet echt een issue, want gamen is niet aan mij besteed. Alle andere toepassingen doen het prima in de combinatie met Wayland en de open source Nouveau driver. Er zijn wel een aantal problemen. Zo krijg je met 125, 150 of 175% schaling in sommige applicaties wat last van blurry fonts. Het moet gezegd worden dat (KDE) PLASMA dat echt heel veel beter doet. Dat geldt o.a. voor Google Chrome. Maar dat is een prima reden om Firefox te gebruiken, want daarin werkt het wel prima. En sommige voorzieningen (maken van screencasts, of een programma als Shutter werken (nog) niet onder Wayland. Als je daar mee kan leven is het gebruik van Wayland zeker een optie om te overwegen.

Ik heb ervoor gekozen om het eens een tijdje te proberen. En in de aanloop naar Ubuntu 21.10 ben ik extra nieuwsgierig naar toekomstige ontwikkelingen. KDE NEON installeer ik dan op een tweede computer, maar gebruik het dus even niet meer als default.

Desktop vitals

VITALS

Om temperatuur, spanning, toerental van je fans etc. in de gaten te houden doe je een sudo apt install lm-sensors om vervolgens een sudo sensors-detect uit te voeren.

VITALS

Als je dan een doorlopend inzicht wil krijgen in je hardware kan je gebruik maken van conky of je installeert een GNOME extension. Voor op mijn desktop is tegenwoordig de keuze gevallen op VITALS: https://extensions.gnome.org/extension/1460/vitals/

VITALS

Zelf hou ik dan zicht op temperatuur, processors, geheugen, systeem en netwerk. Met behulp van ‘Remove app menu’, een andere extensie, plaats ik dan mijn VITALS links in het paneel.

VITALS

Ubuntu 4K fractional scaling

Als je op een 4K scherm ook op 125 | 150 | 175% wil schalen ipv de standaard aangeboden 200 | 300 | 400% opties dan is dat op te lossen. Bedenk wel dat dit nog een experimentele oplossing is. Dat wil zeggen dat er bugs op de loer kunnen liggen en er is een (kleine) impact op je performance onder X11.

Instellingen fractional scaling:

Je kan e.e.a. uitvoeren in je dconf-editor (sudo apt install dconf-editor) maar het is makkelijker om e.e.a. vanuit je terminal in te stellen:

X11

gsettings set org.gnome.mutter experimental-features “[‘x11-randr-fractional-scaling’]”

Wayland

Gebruik je Wayland ipv X11 dan doe je echter:

gsettings set org.gnome.mutter experimental-features “[‘scale-monitor-framebuffer’]”

Terug naar default

gsettings reset org.gnome.mutter experimental-features

fractional scaling

GNOME Calendar als agenda instellen

Al jaren staat het kladblokprogramma ‘gedit’ ingesteld als standaardtoepassing voor je agenda. Onzin natuurlijk. Met het volgende commando stel je GNOME CALENDAR in als default agenda voor je Ubuntu desktop:

gio mime text/calendar org.gnome.Calendar.desktop

Start daarna even opnieuw instellingen op en check Details | Standaardtoepassingen

Bron & credits: https://bugs.launchpad.net/ubuntu/+source/gnome-calendar/+bug/1828491

calendar

Fix verkeerde geluids output Ubuntu 19.10

Geen geluid? Het bleef inderdaad verrassend stil onder Ubuntu 19.10. Al snel bleek dat na elke inlog het zgn. Uitvoerapparaat stond gericht naar mijn HDMI / DislpayPort ipv naar de gewenste line out uitgang. 

Geluid

Natuurlijk is dat handmatig op te lossen, maar om dat nou elke keer na iedere inlog te blijven volhouden is gekkenwerk dus Ubuntu liet mij weer de mouwen oprollen. 

FIX geluid

Bekijk eerst de output van het volgende commando:

pactl list short sources

Bestudeer die output en kies de gewenste output (sink) die je wil gebruiken. In mijn geval is dat dus:

alsa_output.pci-0000_00_1f.3.analog-surround-21.monitor

Gebruik de gewenste output als standaard uitvoer met

pactl set-default-sink ‘alsa_output.pci-0000_00_1f.3.analog-stereo’

Om dat ook na een herstart te laten werken werd e.e.a. vastgelegd in de default instellingen van Pulsaudio door:

sudo nano /etc/pulse/default.pa

waarbij helemaal onderaan bij “Make some devices default” het als volgt in te stellen:

Make some devices default
set-default-sink alsa_output.pci-0000_00_1f.3.analog-stereo
set-default-source alsa_output.pci-0000_00_1f.3.analog-stereo.monitor

Tot slot kwam dan deze aanpassing:

sudo nano /etc/pulse/default.pa

om in dat bestand de regel load-module module-switch-on-connect uit te zetten door er een hekje voor te plaatsen:

# load-module module-switch-on-connect

Even opnieuw opstarten en voila…geluid!

Bron: https://askubuntu.com/questions/1038490/how-do-you-set-a-default-audio-output-device-in-ubuntu-18-04

Fix langzame start filezilla op Ubuntu 19.10

Na een verse installatie van Ubuntu 19.10 is er iets mis met het opstarten van Filezilla. Het duurt circa 30 seconden voor het scherm opduikt. Naar verluid zijn er ook andere applicaties die daar last van hebben.

FIX

Er verschijnen al snel suggesties om dit probleem op te lossen en daarmee is probleem inderdaad snel uit de wereld geholpen.

sudo apt-get install appmenu-gtk2-module

Bij de volgende inlog werkt alles weer correct.

Bron: https://askubuntu.com/questions/1184774/some-applications-on-ubuntu-19-10-very-slow-to-start

filezilla

Ubuntu: installeer ttf-mscorefonts-installer

Wil je een aantal standaard Microsoft fonts gebruiken op je Ubuntu desktop dan is normaal gesproken het installeren van ttf-mscorefonts-installer voldoende. Maar helaas geeft dat tegenwoordig problemen met het downloaden van de benodigde cabs. Als je toch deze fonts niet wil missen dan is er een alternatieve methode beschikbaar: Vanuit je terminal:

wget http://ftp.de.debian.org/debian/pool/contrib/m/msttcorefonts/ttf-mscorefonts-installer_3.6_all.deb

en vervolgens

sudo dpkg -i ttf-mscorefonts-installer_3.6_all.deb

fonts

Ubuntu 4K UHD instellingen

4k UHD

Het is tegenwoordig steeds normaler als je werkt achter een 4K UHD beeldscherm. Helaas heeft GNOME niet de mogelijkheid zoals het voormalige Unity (Ubuntu) óf bijvoorbeeld KDE waarbij je gebruik kan maken van fractionele schaling. Je hebt dus alleen maar de keuze om te schalen naar 100, 200, 300 of 400%.

4K UHD

Een 4 K UHD scherm heeft een resolutie van 3840 x 2160 pixels. Oftewel 4 x de resolutie van een full HD scherm. Dat werkt prima op een schermformaat vanaf 32 inch of groter, maar op schermen van een kleiner formaat wordt alles wel heel erg klein weergegeven. Je ontkomt dan eigenlijk niet aan het schalen van je scherm.

Onder Ubuntu (GNOME) ga je daarvoor naar Instellingen, Apparaten, Schermen en kiest daar uit de aangeboden opties.

4K UHD

Er zijn echter nog meer mogelijkheden om de leesbaarheid te vergroten zonder dat je meteen daarvoor je schaling naar 200% moet zetten. Je hebt dan wel gnome-tweaks nodig dus zorg dat je die ook hebt geïnstalleerd (sudo apt install gnome-tweaks).

Fonts schalen

In gnome-tweaks kan je bij lettertypen kiezen voor de schaalgrootte van je fonts. Door die bijvoorbeeld te schalen naar 1,25 wordt je tekst in bijvoorbeeld je panel en toepassingen beter leesbaar weergegeven.  In je Panel wordt daardoor ook het symbool zichtbaar van Universele toegang. Je zal zien dat daarin de optie Grote letters is geactiveerd.

Aanpassen Firefox en Thunderbird

Je kan onder Firefox vanuit about:config de instelling layout.css.devPixelsPerPx aanpassen naar bijv. 1.2 of naar 2 maar in de praktij kan je dan beter per bezochte pagina kiezen voor de zoomfunctie van Firefox. Die wordt voor die betreffende pagina gewoon onthouden. Gebruik daarvoor de toetscombinatie CTRL +.

Onder Thunderbird werkt het handig om naar Bewerken, Voorkeuren, Geavanceerd en daar te klikken op Configuratie-editor. Zoek daar naar de instelling layout.css.devPixelsPerPx en verander de waarde van -1,0 (default) naar bijvoorbeeld 1.25 (let op..dat is een PUNT en geen komma). Dan wordt de inhoud van je e-mail beter leesbaar.

4k UHD

 

NIVIDIA problemen met Fedora 28, welkom terug Ubuntu

De trouwe lezers van Digiplace hebben nu wel door dat ik als GNOME gebruiker ben overgestapt naar Fedora.  Er zijn daar de nodige artikelen over verschenen. Fedora is dé GNOME distributie bij uitstek en ik was dan ook zeer gelukkig met respectievelijk Fedora 25, 26 & 27.

NVIDIA problemen met Fedora 28

Maar met Fedora 28 kwamen de problemen. De 4.16 kernel van Fedora kan vooralsnog maar met 2 specifieke drivers van NVIDIA werken. Overigens waren er (bij mij!) ook in vorige versies van Fedora op enig moment altijd problemen met de NVIDIA drivers.

En wat ik ook probeer (rpmfusion, of de nieuwe repo van Fedora 28 of de handmatige aanpak via de instructies van If Not True Then False: het leverde uiteindelijk allemaal problemen op. En via Reddit zag ik soortgelijke klachten voorbij komen waar ik mij volledig in kon herkennen. Ik was te vaak bezig met het editen van mijn GRUB om weer terug te kunnen komen naar de wel werkende NOUVEAU driver dan mij lief was. En wat doe je dan? Nou…ik ging terug naar een veilige omgeving.

Note Fedora 28/27/26 users: 396.24 and 390.67 are only version which works without patch with kernel 4.16. Currently you can also use patched 340.106 with Fedora 28/27/26 kernel 4.16.

Note 340.107 users: 340.107 on Fedora 28/27/26/25 Kernel 4.16/4.15/4.14/4.13/4.12/4.11 needs a patched version (Download NVIDIA-Linux-x86_64-340.107 + Kernel 4.16/4.15/4.14/4.13/4.12/4.11 patched version). And currently this installs, but not work with Gnome 3.28.1, other desktops should work.

Ubuntu: kill X server

Als je onder Ubuntu 17.10 met Xorg werkt dan kan je met behulp van de toetscombinatie CTRL+ALT+BACKSPACE  je displayserver opnieuw opstarten. Je moet alleen zorgen dat die toetscombinatie actief staat ingesteld. Een van de makkelijkste manieren is om het onderstaande commando in je terminal uit te voeren:

gsettings set org.gnome.desktop.input-sources xkb-options "['terminate:ctrl_alt_bksp']"
Scroll naar top