Jan Stedehouder

Embrace and extend

Computers hebben een simpele kijk op de werkelijkheid. Het is ja of nee, zwart of wit, goed of fout. Daar kunnen computers weinig aan doen, hun binaire kijk op de realiteit is ingebakken. Zoals de Wikipedia zo mooi weet te zeggen, kunnen de geheugencellen van computers maar twee waarden aannemen. Om te zien hoe ver je kunt komen met het binaire denken moet je maar eens een tijdje nadenken over de complexiteit van onze hedendaagse desktop, ons mobieltje of de AI van een paar populaire first person shooters. We besteden aardig wat tijd aan interactie met binaire denkende en werkende systemen. En, zo stelt een gezegde, waar je mee omgaat word je besmet. En voor we het weten beginnen we de wereld om ons heen volgens simpele binaire schema’s in te delen: ja of nee, zwart of wit, goed of fout. En in de open source wereld ‘wonen’ mensen die heel veel tijd achter de computer door brengen.

De weg naar de open source desktop

Het perspectief van de eindgebruiker

Open source desktops, zowel Linux als BSD, zijn al in hoge mate gebruikersvriendelijk. De noodzaak om handelingen via de commandoregel is vrijwel verdwenen. Toch blijkt het met de adoptie van open source desktops maar mager gesteld te zijn in Nederland, zeker als we het vergelijken met de uitrol van duizenden desktops in andere Europese landen. Wat staat de overstap naar een open source desktop in de weg? Heeft het te maken met de zogenaamde ‘legacy’ applicaties, de specifieke applicaties in bedrijven en (overheids)organisaties? Ligt het  aan de staat van de ontwikkeling van open source desktops? Of ligt het probleem toch bij de gebruikers?

door Jan Stedehouder

Alles wat u moet weten over Linux en Ubuntu

Academic Service heeft met de pakkende tekst “Alles wat u moet weten over Linux en Ubuntu” inmiddels drie boeken uitgebracht die zijn geschreven door Jan Stedehouder. Of die boeken genoeg zijn om “alles te weten” lijkt mij een beetje zwaar aangezet. Maar als je op zoek bent naar boeken met inhoud over Linux en open source software dan ben je wel heel goed op dreef met een boek van zijn hand. Vandaag is Jan niet actief aan het werk voor een boek. Althans, daar zou hij geen tijd voor moeten hebben. Hij is namelijk aanwezig in Utrecht op het NOiV jaar congres 2009.  Dit congres wordt georganiseerd door programmabureau NOiV (Nederland Open in Verbinding) in samenwerking met ECP.NL en Media Plaza.

Hij zal daar een lezing verzorgen waarin hij dieper zal ingaan op Ubuntu als besturingssysteem. Jan openbaart zich hiermee wederom als een echt ambassadeur en dat verdient alle lof. En laten we ook niet vergeten wat de achtergronden zijn van het congres. In april 2008 heeft de Nederlandse overheid zich verplicht om allen nog maar met open standaarden te werken en daarbij vooral gebruik te willen maken van open source software.

Een verheugende ontwikkeling die echter in de praktijk zal moeten worden getoetst. Niet in de laatste plaats omdat er nog veel onduidelijk is over het toepassen van open source toepassingen. De discussie die is ontstaan over een rapport van het Centraal Plan Bureau is daar een goed voorbeeld van. (zie artikel op Livre & Webwereld).

Een goede manier om dit soort discussies te vermijden of -op zijn minst- met meer gewicht te kunnen voeren is het vergroten van het gebruik van open source software. Op www.linuxweblogs.nl worden meerdere weblogs gebundeld om de inspanningen van gebruikers meer te promoten. Doe mee, schrijf over jouw ervaringen met het gebruik van Linux en open source toepassingen.

Basiscursus Ubuntu

Jan Stedehouder heeft samen met Frits de Jong (bestuurslid en hoofdredacteur van Livre) een nieuw boek op de markt gebracht: Basiscursus Ubuntu.  Dit boek biedt een praktische introductie in de installatie, het gebruik en het beheer van Ubuntu Linux. De lezer maakt kennis met de beschikbare programma’s en leert hoe hij het systeem kan uitbreiden en onderhouden. De auteurs hanteren een no-nonsense aanpak: heldere stappenplannen, duidelijke schermafdrukken en een eenvoudige, praktische uitleg. De boodschap? Iedereen kan met Ubuntu Linux leren werken.

Voor de lezers van het boek is een forum voor het stellen van vragen of voor problemen beschikbaar. Het boek (ISBN: 9789012116626) is verkrijgbaar bij de SDU en bij verschillende boekhandels. De prijs is € 19,95.

Ingezonden: Gratis!

Reactie op Jan Stedehouders column, ‘De kosten van gratis (2)’ https://www.digiplace.nl/2008/12/06/de-kosten-van-gratis-2/

Auteur: E.G.P. Bos
Linux is gratis en daarom ben ik er zo gemakkelijk in gerold. Linux is gratis en dus blijf ik het gebruiken, zelfs al installeer ik ernaast af en toe andere besturingssystemen. Maar ook: Linux is gratis en dus is het voor iedereen beschikbaar. Linux is gratis en dus maken we een statement in de geest van ‘onze ideeën zijn vrij’.

Linux en gratis zijn onlosmakelijk verbonden, want vrij en gratis zijn onlosmakelijk verbonden. Hoe kun je consequent volhouden dat een besturingssysteem open, vrij en ‘voor iedereen door iedereen’ is als je dat zou beperken tot mensen die ervoor willen betalen? Volgens mij zou dit slechts mogelijk zijn op de manier waarop het nu gebeurt; door mensen te laten doneren als ze daar de mogelijkheid toe hebben, maar het verder niet te hebben over kosten.

Het artikel http://www.linuxfoundation.org/publications/estimatinglinux.php dat Jan aanhaalt brengt een interssant punt onder de aandacht, maar de uitwerking is, zoals ze zelf ook al aangeven onder Limitations etc., sterk versimpeld.

  1. In dit artikel gaan ze uit van een volledige Fedora distributie, dus _alle_ pakketten in de repository. Voor de gemiddelde Linux distributie houdt dit in: alle software die je ooit zult gebruiken onder Linux, aangezien de grote Linux repo’s (Red Hat, Debian, Gentoo) bekend staan om hun compleetheid.
  2. Vervolgens telt men de regels code in al die pakketten en rekent men dit om naar programmeurs salarissen in de VS (toegegeven, hier houden ze met veel zaken rekening, zoals de overhead kosten door bijvoorbeeld ziekte en ongevallen) per regel code.
  3. Verder wordt geen rekening gehouden met het bijwerken van code door de tijd; iets waar uiteraard de meeste tijd in is gaan zitten.

Punt 1 zorgt ervoor dat niet de waarde van slechts een besturingssysteem, maar de waarde van bijna elke willekeurig samen te stellen, volledige werkomgeving wordt berekend. Welk bedrag hier ook uitkomt, het zal niet te vergelijken zijn met bijvoorbeeld de ontwikkelingskosten van Windows of MacOS. Om het te vergelijken zul je een gelijkwaardige verzameling software naast Windows moeten zetten en de ontwikkelingskosten daarvan erbij op moeten tellen.

Punt 2 en 3 zijn uiteraard te simpel voor woorden en geven een volkomen scheef beeld van de ontwikkeling die er in een totale Linux distributie is gestopt. Hier nemen ze zelf ook kennis van, maar ik wilde het maar even aanstippen om te laten zien dat het genoemde bedrag van 10 miljard niet al te serieus moet worden genomen.

Het achterliggende probleem in het artikel is simpelweg dat Linux niet gemaakt is door betaalde programmeurs alleen (juist vaker onbetaald). Bovendien gaat het artikel uit van de kosten die een bedrijf vandaag de dag zou maken als ze de hele distributie vanaf de grond op zouden moeten bouwen, terwijl Linux al een jarenlange ontwikkeling heeft gehad.

Met andere woorden, ik wil even grondig afrekenen met het idee dat het essentieel is dat er veel geld in de ontwikkeling van Linux is gestoken. Uiteraard is dit een onderdeel in de ontwikkeling geweest die ervoor heeft gezorgd dat Linux beschikbaar werd voor de zakelijke wereld en het grote publiek (door inspanningen van respectievelijk Red Hat en Canonical), maar voor de ideologie van Linux is het volkomen irrelevant hoe de inspanningen zijn gemaakt. Het is voor iedereen, door iedereen, en of je daar nou voor betaald krijgt (en er vervolgens ook weer geld aan verdient! Anders zouden bedrijven er uberhaupt niet aan beginnen) of niet is me om het even.

Feit blijft dat er een idee voor computergebruik is ontstaan dat door een grote gemeenschap ondersteund wordt en daardoor in leven blijft, onafhankelijk van afzonderlijke elementen van die gemeenschap. Dit idee dringt de laatste jaren ook steeds meer door in andere gebieden dan alleen software en dat lijkt me een goede ontwikkeling. Zo klinkt namelijk in steeds meer sectoren van de samenleving de roep om vrijheid en ik denk dat we daar uiteindelijk allemaal beter van zouden worden.

Nu is vrijheid natuurlijk iets waar je verantwoordelijk mee om moet gaan en dit besef zal moeten groeien. Dit is echter iets wat volgens mij redelijk natuurlijk, maar langzaam zal gaan. Vrijheid is voor mij leven zonder barrières, om onbelemmerd je leven te kunnen leiden op de manier die je zelf zinvol acht. De uiteindelijke consequentie hiervan is dat waarde op een andere manier zal moeten worden uitgedrukt dan in geld of werk. We werken namelijk al een aantal decennia toe naar een volledig geautomatiseerde omgeving en in zo’n omgeving zul je langzaam aan na moeten gaan denken over een nieuwe invulling van je levensdoelen.

Wat mij brengt tot de volgende stelling: economische waarde is achterhaald, de toekomst is vrij. Het woord gratis zal inderdaad uit onze algemene vocabulaire geschrapt worden en terecht komen in dat van de geschiedkundigen. “Gratis? Natuurlijk! Kan het ook anders dan?”

Probleemloos overstappen op Linux (2e editie)

Vandaag is de tweede (geheel herziene) editie verschenen van het boek Probleemloos overstappen op Linux.

Probleemloos overstappen op Linux
Probleemloos overstappen op Linux

Probleemloos overstappen op Linux is een gids bij de overstap van Windows naar Linux. Met behulp van Ubuntu Linux nemen de schrijvers u stap voor stap mee, van het veiligstellen van uw bestanden tot aan de installatie van Linux naast uw huidige Windows. In 2007 was dit boek een van de succesvolle titels en heeft het lezers handvatten geboden om aan de slag te gaan met Linux. In april 2008 verscheen een nieuwe versie van Ubuntu, een zogenaamde ‘long term support’-versie die voor drie jaar ondersteund wordt.

U maakt kennis met de drie grafische werkomgevingen (GNOME, KDE en Xfce) en ruim tachtig programma’s op het gebied van tekstverwerking, rekenbladen, chat, internet, multimedia, e-mail, social networking, personal information management, audio- en videobewerking, foto – beheer en -bewerking en blogging. De tweede, geheel herziene druk bevat nieuwe en uitgebreidere hoofdstukken naar aanleiding van reacties en suggesties van lezers en vanuit de Nederlandstalige Ubuntu-gemeenschap. De mogelijkheden om de veiligheid van uw Ubuntu-installatie te verbeteren worden uitvoerig besproken, evenals het beheer van gebruikers en bestanden. U krijgt een uitgebreide handreiking voor het gebruiken van de informatiebronnen die voor gebruikers beschikbaar zijn en die tal van oplossingen bevatten voor eventuele problemen. Geheel nieuw en uniek in zijn soort is het hoofdstuk Gaming, dat Ubuntu als platform voor spellen bespreekt. Via de speciaal samengestelde opstartbare dvd kunt u Ubuntu vrijblijvend starten en proberen, of op uw pc installeren naast of in de plaats van Windows.

Wat is gebleven is de realistische aanpak, de stap-voor-stap-handleidingen gecombineerd met een vlot leesbare tekst. De schrijvers schrikken er niet voor terug problemen en knelpunten te benoemen. Zij maken van problemen echter uitdagingen door duidelijk beschreven oplossingen aan te bieden.

Over de auteurs:

Jan Stedehouder houdt zich vooral bezig met de overstap van Windows naar Linux en de rol die open source software hierbij kan spelen. Als schrijver, columnist (Digiplace), blogger en redacteur (livre) schrijft hij voor verschillende media over de zin en onzin van Linux, vrije en open source software en open standaarden.

Gijs van der Poel heeft ruim dertig jaar ICT-ervaring in realtime projecten. In de loop der jaren hebben meerdere Linux-distributies hun weg naar zijn computer gevonden. (Gijs is tevens de editor van Digiplace)

(lees ook de persoonlijke voetnoten van auteur Jan Stedehouder op zijn weblog)

Scroll naar top